De kachel stoken op energie uit het Heegermeer

Energiecoöperatie Duurzaam Heeg heeft afgelopen 17 januari haar plannen gepresenteerd voor een mogelijk collectief warmtenet in Heeg. De bedoeling is om energie op te wekken uit het oppervlaktewater van het Heegermeer.

“Zeker zestig procent van de huishoudens en bedrijven kunnen via dit net verwarmd worden,” vertelt Anton van Wijk, “De techniek is er. En de aanpassingen die ervoor nodig zijn, kunnen buiten ieders huis gedaan worden. Dus consumenten hebben er geen last van. Alleen de cv-ketels moeten weg.”

Anton zit in het bestuur van de plaatselijke Energiecoöperatie Duurzaam Heeg . Deze coöperatie werd in 2014 opgericht, nadat de Provinsje Fryslân een oproep deed, om met een dorpsvisie te komen. De concrete vraag was: hoe ziet jouw dorp er over vijfentwintig jaar uit?

Anton voelde zich geroepen, om iets met energie te doen. Als mede-eigenaar van De Stille Boot, een bedrijf dat elektrische motoren voor vaartuigen verkoopt, had hij zich al langer in de alternatieven voor fossiele brandstof verdiept.

Techniek
Anton: “Mensen weten vaak niet wat er allemaal al kan. De techniek is heel ver. Wist je dat president Jimmy Carter van de VS in 1979 zonnepanelen op het Witte Huis heeft laten plaatsen? Die was daar toen al mee bezig.
De provincie heeft onderzoek gedaan naar het potentieel van thermische energie uit het oppervlaktewater van Friesland en dat blijkt heel groot te zijn. Op het gebied van duurzame energie is er veel meer mogelijk dan dat de gemiddelde burger weet.
Misschien spiegelen de grote energiebedrijven hun klanten wat anders voor? Ik vind het vreemd, dat er zo weinig algemeen bekend is over deze prachtige ontwikkelingen.


Honderd jaar geleden had iedere gemeente zijn eigen energiebedrijf. Dat moet nu ook weer kunnen. 

Global goals
Locatie

Heeg

We merken dat mensen zo langzamerhand anders gaan denken. Er is steeds meer aandacht voor de klimaatveranderingen.

Drijfveren
Eén van mijn belangrijkste drijfveren is mensen hierover te vertellen en ze er enthousiast voor te maken. Want de drempels blijken steeds weer vooral psychologisch van aard te zijn.
Ik kan niet begrijpen dat mensen relatief gemakkelijk een keuken van €10.000,- kopen, die gemiddeld maar tien jaar meegaat. Terwijl €5000,- in zonnepanelen investeren vaak teveel gevraagd is. Die zonnepanelen verdien je binnen tien jaar terug. En ze gaan zomaar vijfentwintig jaar mee. Al die tijd heb je gratis stroom.
Ik heb meegedaan aan de collectieve zonnepanelen van de Coöperatie Heeg. Als je collectief georganiseerd bent, valt de individuele investering lager uit, terwijl je wel van de voordelen profiteert.”

Coöperatie
Inmiddels zijn er zeker zesenvijftig huishoudens lid van de coöperatie. En recentelijk zijn er nog een aantal bijgekomen. “Dat zijn er nog niet veel,” geeft Anton toe: “Heeg bestaat uit circa achthonderd huishoudens.”
“Je moet aan de weg blijven timmeren,” zegt hij, “We hebben als bestuur ook wel eens met drie vrijwilligers bij elkaar gezeten. Toen vroegen we ons af, of we maar niet beter op konden houden. Nu hebben we gelukkig weer nieuwe leden en bij de informatiebijeenkomst over energie uit het meer, was de opkomst boven verwachting. Dat geeft moed!

We merken dat mensen zo langzamerhand anders gaan denken. Er is steeds meer aandacht voor de klimaatveranderingen en ook de gebeurtenissen in Groningen spelen een rol. Volgens mij is het verder heel belangrijk dat de overheid grenzen stelt. Dat maakt de problematiek concreet.

Goedkoper
Uiteindelijk zullen de hernieuwbare brandstoffen goedkoper worden dan de fossiele. De technieken worden steeds goedkoper, maar het is ook logisch dat iets wat je oneindig op kunt wekken minder kost dan gas of olie. Fossiele brandstoffen haal je uit de grond, je verbrand ze en dan zijn ze weg. Daarnaast hebben ze ook nog schadelijke effecten. Het wegwerken of het herstel van die effecten kost ook weer geld.

Mensen roepen vaak dat alternatieve energie zwaar gesubsidieerd wordt, maar er worden inmiddels windparken zonder subsidie gebouwd. Daarbij weten maar weinigen dat milieuverontreinigende kolencentrales in landen als Polen en Spanje subsidies ontvangen. Men wil deze industrie in stand houden, om bijvoorbeeld ontslagen te voorkomen.”

Inkomsten
De techniek om de kachels van de Hegemers voor een groot deel op energie uit hun eigen meer te laten branden is er dus al. Volgens Anton is de grote vraag hoe dat collectief georganiseerd gaat worden. Hoe wordt en blijft deze energievoorziening eigendom van de dorpelingen zelf?
“Honderd jaar geleden had iedere gemeente zijn eigen energiebedrijf. Dat moet nu ook weer kunnen,” verklaart hij, “Nuon is in Zweedse handen en Eneco wordt waarschijnlijk ook aan een buitenlands bedrijf verkocht. Hun inkomsten verdwijnen naar elders. Het zou toch veel beter zijn, als dat geld terug zou vloeien naar ons eigen dorp? Wat zouden we daar prachtige dingen mee kunnen doen! Maar het gaat niet alleen om Heeg. Het concept dat we nu ontwikkelen, moet kopieerbaar zijn. Wij zien kansen voor heel Friesland.”

Tekst: Janna van der Meer.

Leave a Reply